Hayrunnisa Akar’ın Atölye Ren kurucusu Gözde Karatekin ile gerçekleştirdiği röportajın 1. bölümü2. bölümü

İlham kaynaklarınız neler? Moda ve stil. artık kişisel bir tanıtım kartının ötesinde bedenimiz üzerinden ideolojik mesajlarımızı da verdigimiz bir yöntem haline geldi. Ren tasarimlari ne gibi fikirleri temsil ediyor?

-Doğa ve kadın. Doğanın inanılmaz bir dengesi var ve yaşam sandığımızdan çok daha azı aslında : temiz, mavi, aydınlık bir gökyüzü ; bizi besleyen, büyüten sıcak bir toprak; o tüm parıltısı ve coşkusu ile berrak bir su kaynağı… Tasarım yaparken yaşamın bu en yalın, en basit, en ilkel halinden ilham alıyorum.

Öte yandan kadınların yaratıcılığı, dirayeti, üretkenlikleri, sezgileri ve hep en karmaşık düşüncelere sahip olmaları beni çok etkiliyor. Tasarladığım her bir model adını, fikirlerimi ve benliğimi şekillendirmeme yardımcı olan kadın düşünür, yazar ya da sanatçılardan alıyor. Ursula Le Guin, Clarissa Estes, Simone De Beauvoir, Sylvia Plath, Judith Butler ve niceleri.

Tasarımların hepsi minimal ve zamansız tasarımlar. Rahatlık ön planda ve bedenin hareket kabiliyetini kısıtlamayacak nitelikte. Rahat olduğu kadar, bir çok durumda giyilebilecek optimal bir şıklık da yakalamaya gayret ediyoruz. Bazı tasarımlarımızın unisex giyilebildiğini de fark ettik yakınlarda. Sanırım tasarımlarımızın en kestirme vermek istediği mesaj “özgürlük”.

‘Sana en iyi hissettiren, hep giymek istediklerini bulup, onlardan minimal bir dolap yaratmak; bu dolabı farkındalıkla ve sorumlu tüketim ilkeleriyle oluşturmak çok kıymetli bence.’

Kapsül Gardırop fikrine bakış açınız nedir? Tasarım sürecinizde ürünlerinizin birbiriyle uyum içinde olmasına dikkat ediyor musunuz?

-Sürdürülebilir ve yavaş moda kavramının, kapsül gardırop fikrinden ayrı düşünülmesi sanırım pek mümkün değil. Yıllar önce şunu fark etmiştim: en sevdiğim, dönüp dönüp hep giydiğim giysiler, içinde kendimi en kendim gibi hissettiğim giysiler. Onlar üzerimdeyken etrafıma yaydığım enerji ile aslında pek de anlaşamadığım giysiler üzerimdeyken hissettirdiklerimin, hatırladıklarımın farklı olduğunu düşündüm. Sana en iyi hissettiren, hep giymek istediklerini bulup, onlardan minimal bir dolap yaratmak; bu dolabı farkındalıkla ve sorumlu tüketim ilkeleriyle oluşturmak çok kıymetli bence.

Ren’in “Core Collection” adında sezonsuz, sade ve fonksiyonel tasarımlardan oluşan bir koleksiyonu var. Bu koleksiyona tüm yıl boyunca sipariş üzerine üretim şeklinde siteden ulaşılabilir. Koleksiyon yavaş ve minimal yaşam felsefemizi yansıtan rahat, zamansız ve minimal tasarımlardan oluşuyor. Koleksiyondaki her bir parça, bu yüzden, önceki ve sonraki tasarımlarımızla da hep uyum içinde oluyor. Bu koleksiyonda her zaman beden-kapsayıcı modeller oluyor.

(Tasarımcı Gözde Karatekin ve Ren’e modellik yapan kuzeni)

 

Popüler hızlı moda zincirleri kalıplaşmış beden algısı ve güzellik ideallerini reklam kampanyalarında hala kullanmaktalar. Beden kapsayıcı reklam kampanyaları da arka planda hala kirli bir üretim süreci olduğu için çağın ruhuna uygun satış stratejisi olmaktan öteye geçemiyor ne yazık ki.
Ren beden kabulü, beden çeşitliliği ve kapsayıcılığı gibi konulara nasıl bakıyor? Koleksiyon tanıtımlarınızda nasıl modeller kullanıyorsunuz?

-Bedenlerimiz toplumsal cinsiyet normlarının uygulandığı en işlevsel alan.

Kadın bedeni, erkek bedeninden farklı olarak bir haz nesnesi olarak konumlandırılıyor. Kadın, arzu edildiği kadar kadın oluyor. Belirlenen güzellik ideallerine uyduğu ölçüde toplum tarafından onaylanıyor.

Moda, beden üzerinde kurulan bu tahakkümün en etkili sembolik araçlarından biri bana göre.

İdealize edilmiş kadın beden ölçüleri referans alınarak üretilmiş, idealize kadın mankenler üzerinde sergilenen giysiler tasarlanmış bir hakikat yaratıyor.

 “Normal” kadın budur diye bir hakikat geliştiriyor.

Kadın, bu ideale ulaşamazsa ya da en azından ulaşmaya çabalamazsa toplum tarafından dışlanıyor. Daha az kadın sayılıyor. Sisteme göre kusurlu hallerini derhal düzeltmeyen kadın, moda dışına itiliyor; yakın çevresinin, iş arkadaşlarının ve hatta tanımadığı insanların bile zorbalıklarına maruz kalıyor.

Global moda endüstrisinin ideal güzellik standartları, kadınların beden algılarını şekillendirerek, onların özgüvenlerini olumsuz etkiliyor.

Bunlar aslında benim deneyimlerim, benim dertlerim. Küçüklüğümde okul arkadaşlarım kepçe kulaklarım, büyük burnumla dalga geçerlerdi. Beni yetersiz ve çirkin olduğuma ikna etmişlerdi. Üniversitede bir anda aldığım kilolardan sonra bu kez çalışma hayatında (söylemler daha az doğrudan olsa da) beden ölçüm ve kilolarım yüzünden yetersizdim. Şişman olduğum için giyebileceklerim vardı, giymemem gerekenler vardı. Şu beni daha zayıf gösterirdi, bu rengi giymeliydim hep.

Sanırım küçükken yeteri kadar hırpalandığım için, çok da geç kalmadan, üniversitenin ilk yıllarında bedenimle barıştım. Olduğum halimi seviyorum. Büyük ve küçük olan yerlerimi seviyorum. Yetersiz, çirkin ya da daha az kadın değilim. Bunlar beni şu an durduğum noktaya getirdi.

Bu yüzden, Ren’in varoluş nedeni, kadınların kendi bedenleri ile kurdukları ilişkiyi pozitif bir zemine taşımak.

Benliğin ifade aracı olan bedeni saran giysilerin toplumsal güzellik ideallerinin dayatılmasında sembolik bir araç olmasını reddediyoruz.

Kapsayıcı, farklı beden ölçüleri ve şekillerini dikkate alan ve bu farklılıkları kutlayan bir tasarım anlayışımız var. Beden olumlama yaklaşımımız ile kadınların daha özgüvenli, kendi ile barışık ve daha özgür olmalarını sağlamayı hedefliyoruz. Kadınların farklı ve özgün bedenlerini sevmesi ve bedenlerinden duydukları keyfi artırmak amacıyla, rahat ve fonksiyonel giysiler üretiyoruz.

Alışılmış ölçü yaklaşımlarından biraz farklı olarak, üst giyim ve elbise gibi ürünlerimizde genellikle OS beden sistemini kullanıyoruz. Bu sistemi ilk Amerika’da bulunan Elizabeth Suzann markasında keşfetmiştik. Çok faydalı ve kapsayıcı bir sistem olduğuna inandığımız için biz de kendi kalıplarımızda bu sistemi kullanıyoruz.

Bu parçalar daha rahat ve oversize silüetlere sahip oluyor. OS bir parça 36-42 arasındaki bedenler için uygun. Bunun dışında OS-(32,34) ve OS+ (44,46) iki varyasyon daha geliştirdik. İstediğiniz daha dar ya da geniş görüntüye göre normal bedeninizden bir aşağı ya da bir yukarıyı seçebilirsiniz. OS parçaların, her bedende farklı ve özgün duruşunu görmek bizi çok mutlu ediyor.

 ​

Yeni kurulmuş, küçük ölçekli bir marka olduğumuz ve küçük bir ekiple çalıştığımız için, hayal ettiğimiz her şeyi bir anda yapmamız mümkün olmuyor. Bu durum her seferinde bir konuya odaklanmayı zorunlu kılıyor. İlk senemizde daha çok üretim sürecimizi sürdürülebilir ve adil bir temelde kurgulamaya odaklandık. Fotoğraf çekimlerimizi çok hızlı şekilde yapmamız gerekiyordu ve en hızlı ulaşabileceğimiz kişiyle (kuzenim) çalışmak durumunda kalmıştık.

Ancak elimizden geldiğince, farklı farklı kadınların, bedenlerin üzerinde giysilerimizin fotoğraflarını paylaşmaya gayret ettik. Instagram hesabımızda #rensfriends olarak sabitlediğimiz hikayelerimizde bunu görebilirsiniz.

2019 yılı için ise daha fazla beden-kapsayıcı tasarımlara odaklanıyoruz. Nisan’da çıkmasını planladığımız koleksiyonumuzda ölçü aralığımızı 50-52 bedene kadar genişleteceğiz. Beden kabülü, kadınların fiziksel ve ruhsal güçlenmesi, sürdürülebilir moda konularında bütünleşik farkındalık proje fikirleri üzerinde çalışıyoruz.

Çok çeşitli beden ölçülerine sahip olan arkadaşlarımızla, modellik konusunda iletişim halindeyiz. Ancak, bu yazıyı okuyan ve yolculuğumuzda bize gönüllü olarak modellik yapmak ve kalıplarımızı geliştirmek için bize destek olmak isteyenler olursa, bizimle iletişime geçerlerse çok seviniriz.

Yavaş moda ve minimalist giyim alışverişi tercihlerinde az bilinen bir güçlük hem adil üretim sürecinden geçmiş hem zarif ve şık ama aynı zamanda beden kapsayıcı iç giyim ürünleri bulabilmek.
Beden çeşitliliği ve kapsayıcılığı gibi farkındalıklar arttıkça ‘Victoria’s Secret’ gibi iç giyim sektöründe lider firmalara da alternatifler aranmakta.
Ileride bir iç giyim koleksiyonu tasarlamayı da düşünüyor musunuz?

-Bu çok başka bir uzmanlık alanı. Şu an için kısa ve orta vadeli hedeflerimiz arasında olmadığını söyleyebilirim. Belki, her şey çok güzel gider ve iç giyim tasarımı konusunda uzmanlaşmış bir ekip arkadaşı aramıza katılır ve üretebiliriz.

Yurtdışında bir çok marka var aslında alternatif ve kapsayıcı iç giyim ürünleri üreten. Türkiye’de böyle bir marka var mı, bilmiyorum. Ben de iç giyim ihtiyaçlarımı, alternatif markalardan sağlamayı çok isterim.

Ren tasarımlarına nereden ve nasıl ulaşabiliriz?

www.atolyeren.com , Websitemiz üzerinden ve birlikte çalıştığımız, birbirinden yetenekli tasarımcılara ev sahipliği yapan mağazalardan ulaşabilirsiniz. Bu mağazaların listesine de websitemizden ulaşabilirsiniz.

Referanslar

* http://www.temizgiysi.org/wp-content/uploads/2018/09/HM-Last-Version-TR-compressed.pdf